Gem identification guide · සිංහල
ගෙවුඩ මැණික් හඳුනාගන්නේ සහ පරීක්ෂා කරන්නේ කොහොමද?
Geuda sapphire: how to recognise and check it
Sujani Jewellers, කඩවත · යාවත්කාලීන කළා
ගෙවුඩ කියන්නේ කිරි පැහැති, අපැහැදිලි, සුදු හෝ ලා පාට කොරන්ඩම් ගලක්. එහි කිරි පැහැයට හේතුව ගල ඇතුළේ තියෙන ඉතා සියුම් රූටයිල් සේද. ඉහළ උෂ්ණත්වයකට රත් කළාම ඒ සේද දිය වෙලා, ඒවායේ තියෙන ටයිටේනියම් ගලේ තියෙන යකඩ එක්ක එකතු වෙලා ගල නිල් පාට වෙනවා. ගල පැහැදිලිත් වෙනවා.
ඒ නිසා ගෙවුඩ ගලක වටිනාකම තියෙන්නේ එහි දැන් පෙනුමේ නෙවෙයි, රත් කළාට පස්සේ එයින් ලැබෙන්න පුළුවන් නිල් මැණිකේ. ගෙවුඩ ගලක් බලන එකේ අරමුණ වන්නේ ඒ ගල රත් කළාම හොඳ ප්‍රතිඵලයක් දෙයිද කියා අනුමාන කිරීමයි.
ගෙවුඩ ගලක ලක්ෂණ
- කිරි පැහැති, සේද පැහැති හෝ දුම් පැහැති පෙනුමක්.
- සුදු, ලා නිල්, ලා කහ හෝ අළු පාට.
- එළියක් හරහා බැලුවාම ගල ඇතුළේ තෙල් පැහැයක් හෝ දුඹුරු-කහ පැහැයක් පෙනීම.
- කොරන්ඩම් එකක් නිසා ඝනකම සහ බර තිරුවානා ගලකට වඩා වැඩියි.
වෙළඳාමේ භාවිතා වන ගෙවුඩ වර්ග
ගෙවුඩ වෙළෙන්දන් ගල් වර්ග කරන්නේ එළියක් හරහා බැලුවාම පෙනෙන පාට සහ පෙනුම අනුවයි. ප්‍රදේශය අනුව නම් තරමක් වෙනස් වුණත් බහුලව ඇහෙන වර්ග කිහිපයක් මෙසේයි.
| වර්ගය | එළිය හරහා බැලුවාම පෙනුම |
|---|---|
| ඩීසල් ගෙවුඩ (Diesel) | ඩීසල් තෙල් වගේ දුඹුරු-කහ පැහැයක් |
| කිරි ගෙවුඩ (Milky) | ඒකාකාරී කිරි සුදු පැහැයක් |
| සේද ගෙවුඩ (Silky) | සේද රෙද්දක් වගේ දිලිසෙන පෙනුමක් |
| දුම් ගෙවුඩ (Dun / Smoky) | දුම් පැහැති, අළු පෙනුමක් |
| ඕට්ටු (Ottu) | ගලේ කොටසක නිල් පාට පැල්ලමක් තියෙන ගල් |
මේ අතරින් ඩීසල් පෙනුම තියෙන ගල් රත් කළාම හොඳ නිල් පාටක් ලැබෙන්න වැඩි ඉඩක් තියෙන බව වෙළෙන්දන්ගේ අත්දැකීමයි. නමුත් කිසිම වර්ගයක ප්‍රතිඵලය සහතික නැහැ.
ටෝච් එකෙන් ගෙවුඩ ගලක් බලන හැටි
- ගල සෝදලා මඩ සහ මතුපිට පැල්ලම් ඉවත් කරන්න.
- අඳුරු තැනකදී, ටෝච් එකේ කහ එළිය ගලේ පිටුපසට තද කරලා අල්ලන්න.
- ගල ඇතුළේ පෙනෙන පාට බලන්න. දුඹුරු-කහ (ඩීසල්) පැහැයක්ද, කිරි සුදුද, දුම් පැහැයක්ද?
- ගල කරකවමින් ඉරිතැලීම් සහ කළු පැල්ලම් තියෙන තැන් සොයන්න.
- ගලේ පැහැදිලි, ඉරිතැලීම් නැති කොටස කොච්චරද කියා අනුමාන කරන්න. කැපූ ගලක් ලැබෙන්නේ ඒ කොටසෙන්.
සුදු එළියෙන් බැලුවාම ගෙවුඩ ගල සම්පූර්ණයෙන් සුදු පාටින් දිලෙන නිසා ඇතුළ පෙනෙන්නේ නැහැ. කහ එළිය හෝ ෆිලමන්ට් බල්බයක එළිය භාවිතා කරන්නේ ඒ නිසයි.
ගෙවුඩ බැලීමට කහ එළිය තියෙන ටෝච්: මැණික් ටෝච් (Gem Torch) →
රත් කිරීමට ගලක් තෝරනකොට බලන දේවල්
- ඉරිතැලීම්: රත් කරනකොට ඉරිතැලීම් තව පළල් වෙන්න හෝ ගල පුපුරන්න පුළුවන්. ඉරිතැලීම් අඩු ගල් තෝරන්න.
- ප්‍රමාණය සහ හැඩය: රත් කළාට පස්සේ කපනකොට බරින් විශාල කොටසක් අඩු වෙනවා.
- කිරි පැහැයේ ඝනකම: සේද ඒකාකාරීව පැතිරී තියෙන ගල් වඩා ඒකාකාරී පාටක් දෙන්න ඉඩ තියෙනවා.
- කළු හෝ දුඹුරු පැල්ලම්: යකඩ පැල්ලම් සහ වෙනත් ඛනිජ රත් කළාට පස්සෙත් ඉතිරි වෙන්න පුළුවන්.
රත් කිරීම අත්දැකීම් තියෙන ශිල්පියෙකුගේ වැඩක්. එකම පෙනුමක් තියෙන ගල් දෙකක් එකම උදුනේ වෙනස් ප්‍රතිඵල දෙන්න පුළුවන්. ඒ නිසා ගෙවුඩ ගලකට මිලක් දෙනකොට හැම විටම අවදානමක් තියෙන බව මතක තියාගන්න.
ගෙවුඩ නොවන, ගෙවුඩ වගේ පෙනෙන ගල්
කිරි පැහැති තිරුවානා (milky quartz), සුදු ටෝපාස් සහ වීදුරු කැබලි ගෙවුඩ වගේ පෙනෙන්න පුළුවන්. වෙන් කරගන්න ලේසිම ක්‍රමය බරයි. කොරන්ඩම් එකක විශිෂ්ට ගුරුත්වය 4.00ක් පමණ වන අතර තිරුවානා ගලක එය 2.65යි. එකම ප්‍රමාණයේ ගල් දෙකක් අතේ තියාගත්තාම කොරන්ඩම් එක පැහැදිලිව බරයි. කොරන්ඩම් එකක දෘඩතාව 9ක් නිසා එය තිරුවානා සහ වීදුරු සීරීමට ලක් කරනවා.
ගල් කිරීමට කැරට් සහ ග්‍රෑම් තරාදි: කැරට් තරාදි (Scales) →
නිතර අසන ප්‍රශ්න
ගෙවුඩ කියන්නේ මොකක්ද?+
ගෙවුඩ කියන්නේ රූටයිල් සේද නිසා කිරි පැහැති වූ, අපැහැදිලි කොරන්ඩම් ගලක්. ඉහළ උෂ්ණත්වයකට රත් කළාම එය පැහැදිලි නිල් මැණිකක් බවට පත් වෙන්න පුළුවන්.
ඩීසල් ගෙවුඩ කියන්නේ මොනවාද?+
එළියක් හරහා බැලුවාම ඩීසල් තෙල් වගේ දුඹුරු-කහ පැහැයක් පෙනෙන ගෙවුඩ ගල්. රත් කළාම හොඳ නිල් පාටක් ලැබෙන්න වැඩි ඉඩක් තියෙන වර්ගයක් ලෙස වෙළෙන්දන් සලකනවා.
ගෙවුඩ ගලක් බලන්න හොඳ මොන එළියද?+
කහ එළිය. කිරි පැහැති ගලක සුදු එළිය තදින් විසිරෙන නිසා ඇතුළ පෙනෙන්නේ නැහැ. කහ LED එළියක් හෝ ෆිලමන්ට් බල්බයක එළියක් ගල හරහා යැව්වාම ඇතුළත පාට පැහැදිලිව පෙනෙනවා.
