Gem identification guide · සිංහල
රළු මැණිකක් (Rough) මිලදී ගන්න කලින් පරීක්ෂා කරන්නේ කොහොමද?
How to examine a rough gemstone before you buy it
Sujani Jewellers, කඩවත · යාවත්කාලීන කළා
රළු මැණිකක් මිලදී ගන්නකොට ඇත්තටම ගන්නේ ඒ ගලෙන් කපන්න පුළුවන් මැණික. ඒ නිසා ගල අතට ගත්තාම හිතන්න ඕනේ ‘මේකෙන් කොච්චර ප්‍රමාණයක, මොන පාටක, මොන හැඩයක ගලක් එයිද’ කියලයි. රළු ගලේ බරින් කැපූ ගලට ඉතිරි වෙන්නේ සාමාන්‍යයෙන් තුනෙන් එකක් හෝ ඊටත් අඩු ප්‍රමාණයක්.
ඒ තක්සේරුව කරන්න ගලේ ඇතුළ පෙනෙන්න ඕනේ. රළු ගලක මතුපිට රළු නිසා ඇහැට ඇතුළ පෙනෙන්නේ නැහැ. මැණික් ටෝච් එකක්, ජලය සහ ලූපයක් භාවිතා කරලා ඉරිතැලීම්, පාට තියෙන තැන සහ පැහැදිලි කොටස සොයාගන්න හැටි මේ ලිපියෙන් පැහැදිලි කරනවා.
පියවර 1: ගල සෝදා තෙත් කරන්න
මඩ සහ දූවිලි ඉවත් කරන්න. තෙත් කළාම රළු මතුපිටේ එළිය විසිරීම අඩු වෙලා ගල ඇතුළ වඩා හොඳින් පෙනෙනවා. වෙළෙන්දන් ගල ජලයේ හෝ තෙල්වල ගිල්වා බලන්නේ ඒ නිසයි. ගල පිටින් තෙල් ගාලා තියෙනවා නම් එය ඉරිතැලීම් වහන්න කළ දෙයක් වෙන්නත් පුළුවන්. ඒ නිසා සෝදලාම බලන්න.
පියවර 2: ටෝච් එකෙන් ඉරිතැලීම් සොයන්න
ටෝච් එකේ තුඩ ගලට තද කරලා, ගල හෙමින් කරකවන්න. ඉරිතැලීමක් එළියට කැඩපතක් වගේ දිලිසෙනවා. ගල හරහා යන ඉරිතැලීමක් තිබුණොත්, කපන්න වෙන්නේ ඒ ඉරිතැලීමෙන් ගල කොටස් දෙකකට බෙදලයි. එතකොට ලැබෙන්නේ ලොකු ගලක් වෙනුවට පොඩි ගල් දෙකක්.
- මතුපිටට එන ඉරිතැලීම් කොච්චර ගැඹුරට යනවාද?
- ඉරිතැලීම් නැති, පැහැදිලි කොටස ගලේ කොතැනද, කොච්චර ලොකුද?
- කළු පැල්ලම්, වලාකුළු සහ සේද තියෙන්නේ කොතැනද?
රළු ගල් බැලීමට පළල් තුඩ තියෙන මැණික් ටෝච්: මැණික් ටෝච් (Gem Torch) →
පියවර 3: පාට තියෙන්නේ කොතැනද බලන්න
බොහෝ නිල් මැණික්වල පාට ගල පුරා ඒකාකාරීව නැහැ. පාට තීරු හෝ පැල්ලම් විදිහටයි තියෙන්නේ. දක්ෂ කැපුම්කරුවෙක් ඒ පාට පැල්ලම කැපූ ගලේ යට තුඩට (culet) එන විදිහට කපලා, මුළු ගලම උඩින් බැලුවාම නිල් පාටට පෙනෙන්න සලස්වනවා.
ඒ නිසා පාට පැල්ලම ගලේ කොතැනද, එය පැහැදිලි කොටස ඇතුළේද කියන එක මිලට තදින් බලපානවා. පාට තියෙන්නේ ඉරිතැලුණු කොටසේ නම්, ඒ පාට කැපූ ගලට ගන්න බැරි වෙන්න පුළුවන්.
පියවර 4: C-axis එකේ දිශාව හොයාගන්න
නිල් මැණිකක් දිශාව අනුව පාට දෙකක් පෙන්වනවා. ස්ඵටිකයේ C-axis එක (ප්රකාශ අක්ෂය) දිගේ බැලුවාම පෙනෙන්නේ හොඳම, පිරිසිදු නිල් පාටයි. ඊට හරස් දිශාවෙන් බැලුවාම කොළ පැහැයට හුරු නිලක් පෙනෙනවා. ඒ නිසා කැපුම්කරුවන් ගලේ මුහුණත (table) C-axis එකට ලම්බකව එන විදිහට කපන්න උත්සාහ කරනවා.
රළු ස්ඵටිකයේ හැඩයෙන් C-axis එක අනුමාන කරන්න පුළුවන්. නිල් මැණික් ස්ඵටික බොහෝවිට දෙපැත්තට උල් වූ බැරලයක හැඩයක් ගන්නවා, C-axis එක යන්නේ ඒ බැරලයේ දිග දිශාවට. ඩයික්‍රොස්කෝප් එකකින් බැලුවාම පාට දෙක එකක් බවට පත් වෙන දිශාවත් C-axis එකයි.
C-axis එක ගලේ කෙටි දිශාවට තියෙනවා නම්, හොඳම පාට ගන්න කැපුවොත් බරින් වැඩි කොටසක් අඩු වෙනවා. පාටද, බරද කියන තීරණය ගන්න වෙන්නේ එතකොටයි.
පියවර 5: කැපූ ගලේ බර අනුමාන කරන්න
- රළු ගල තරාදියෙන් කිරන්න.
- ඉරිතැලීම් සහ අපැහැදිලි කොටස් ඉවත් කළාම ඉතිරි වෙන පැහැදිලි කොටසේ ප්‍රමාණය අනුමාන කරන්න.
- ඒ කොටසෙන් කපන්න පුළුවන් හැඩය (ඕවල්, කුෂන්, රවුම්) තීරණය කරන්න.
- කැපීමේදී අඩු වෙන බර ගණන් කරන්න. හොඳ හැඩයක් තියෙන රළු ගලකින් පවා ඉතිරි වෙන්නේ බොහෝවිට 25%–40%ක් පමණයි.
- ඒ බරේ, ඒ පාටේ කැපූ ගලකට වෙළඳපොළේ ලැබෙන මිලෙන් කැපුම් ගාස්තු සහ අවදානම අඩු කරලා, රළු ගලට දෙන්න පුළුවන් මිල තීරණය කරන්න.
රළු ගල් සහ කැපූ ගල් කිරීමට තරාදි: කැරට් තරාදි (Scales) →
රළු ගලක් ගන්නකොට වෙන පොදු වැරදි
- පාට විතරක් බලලා ඉරිතැලීම් නොබැලීම.
- තෙල් ගාපු ගලක් නොසෝදා බැලීම.
- කඩේ කහ එළිය යටතේ විතරක් පාට බැලීම. දිවා එළියටත් අරන් බලන්න.
- රළු ගලේ බරට මිල කිරීම. මිල කරන්න ඕනේ කැපූ ගලේ බරටයි.
- වීදුරු කැබලි සහ කෘත්‍රිම ගල් රළු ගල් වගේ හදලා විකිණීම ගැන සැලකිලිමත් නොවීම. ලූපයෙන් බුබුළු තියෙනවාද බලන්න.
ගල් බලන්න යනකොට අරන් යන්න ඕනේ උපකරණ: මැණික් උපකරණ (Gem Tools) →
නිතර අසන ප්‍රශ්න
රළු මැණිකකින් කැපූ ගලකට ඉතිරි වෙන්නේ බරින් කොච්චරද?+
ගලේ හැඩය සහ ඉරිතැලීම් අනුව වෙනස් වෙනවා. හොඳ හැඩයක් තියෙන රළු ගලකින් පවා ඉතිරි වෙන්නේ බොහෝවිට 25%–40%ක් පමණයි. ඉරිතැලීම් වැඩි ගලකින් ඊටත් අඩුයි.
C-axis එක කියන්නේ මොකක්ද?+
නිල් මැණික් ස්ඵටිකයේ ප්රකාශ අක්ෂයයි. ඒ දිශාව දිගේ බැලුවාම ගලේ හොඳම නිල් පාට පෙනෙනවා. කැපුම්කරුවන් ගලේ මුහුණත C-axis එකට ලම්බකව එන විදිහට කපන්නේ ඒ නිසයි.
රළු ගල් ජලයේ ගිල්වා බලන්නේ ඇයි?+
රළු මතුපිටෙන් එළිය විසිරෙන නිසා ගල ඇතුළ පෙනෙන්නේ නැහැ. ජලයේ ගිල්වූවාම ඒ විසිරීම අඩු වෙලා ඉරිතැලීම්, පාට තීරු සහ ඇතුළත ලකුණු වඩා පැහැදිලිව පෙනෙනවා.
